Srbijanski glasači odobrili novi ustav

30/10/2006

Sad kad su na referendumu ovog vikenda glasači odobrili novi ustav, u Srbji se očekuju prijevremeni parlamentarni i predsjednički izbori.

Igor Jovanović za Southeast European Times iz Beograda - 30/10/06

Posteri u Beogradu pozivaju na glasanje s "da" po pitanju novog ustava Srbije. Navala u posljednji trenutak je spasila da mjera ne propadne zbog niske izlaznosti. [Getty Images]

Na referendumu ovog vikenda su srbijanski glasači odobrili novi ustav, prvi u postmiloševićevskoj eri. Dokument sadrži preambulu u kojoj se Kosovo naziva sastavnim dijelom Srbije, iako s velikom autonomijom. On je strogo osuđen od strane albanske većine u toj pokrajini, koja već godinama bojkotira svako glasanje pod pokroviteljstvom Srbije.

Prema preliminarnim rezultatima iz Centra za slobodne izbore i demokratiju Republičke izborne komisije, 51,4% glasača je odobrilo ustav. Sad se političke stranke moraju dogovoriti o datumu za prijevremene parlamentarne i predsjedničke izbore. Generalno se smatra da bi se oni mogli sazvati za decembar.

Da bi ustav bio odobren, moralo ga je podržati preko 50% podobnih glasača -- najmanje 3,3 miliona ljudi. Ukupno 6,6 miliona ljudi je bilo registrirano za glasanje na dvodnevnom referendumu, koji je počeo u subotu (28. oktobra). Ukupna izlaznost tokom dva dana glasanja je bila 53,5%. Navala u posljednji trenutak je spasila da mjera ne propadne zbog nedovoljne izlaznosti.

Na prvom danu referenduma izlaznost je bila samo 17%, osim u oblastima Kosova koje nastanjuju Srbi, gdje se kretala od 35% do 37%. Na kraju, najviša izlaznost je bila na Kosovu (90,1%), a najniža u Vojvodini (45,9%).

Oponenti vlade i NVO-i, posebno iz Vojvodine, kritikuju da je ustav izrađen brže-bolje i da ima mana u nizu oblasti, od neovisnosti pravosuđa, jednakih prava manjina do autonomije lokalnih vlasti. Opoziciona srbijanska Liberalna stranka tvrdi da je došlo do "masovne prijevare" na glasačkim mjestima u zadnjim satima glasanja, gdje su pojedinci navodno glasali po nekoliko puta i bez identifikacionih papira.

Kad su u nedjelju navečer izašli rezultati, srbijanski premijer Vojislav Koštunica i srbijanski predsjednik Boris Tadić čestitali su javnosti.

"Ovo je veliki trenutak za Srbiju…Ovo je historijski trenutak, početak jedne nove ere," rekao je Koštunica, dodajući da se potvrđivanjem ovog dokumenta dokazala legitimnost Srbije pred svijetom.

Tadić je rekao da ishod referenduma predstavlja "vrlo dobru vijest". On je dodao da se moraju objaviti novi izbori u cilju doprinošenja političkoj stabilnosti zemlje, regiona i Evrope.

Prije glasanja, viši predstavnici vlade Kosova i UNMIK-a izjavili su da ono neće imati pravnog utjecaja na proces ustanovljavanja konačnog statusa pokrajine koji vodi UN. Nakon svog sastanka s premijerom Kosova Agimom Cekuom, šef UNMIK-a Joachim Ruecker je rekao da referendum i rješavanje statusa Kosova predstavljaju dva odvojena procesa.