Naknade za automobilsko osiguranje ugrožavaju slobodu kretanja između Srbije i Kosova

28/04/2012

Sporazum vlada usmjeren na to da zaštiti prekogranična putovanja ima suprotne efekte, posebno na Albance u Srbiji.

Safet Kabashaj za Southeast European Times iz Prištine -- 28/04/12

Građani Srbije i Kosova sve više koriste taksije ili javni prijevoz za prijelaz granice, u svjetlu skupog automobilskog osiguranja. [Reuters]

Skupo automobilsko osiguranje uvedeno u decembru prošle godine ometa prekogranični prijevoz između Srbije i Kosova, te izaziva ogorčenu debatu o svojim ekonomskim posljedicama na obje strane granice.

Tom mjerom, uvedenom po sporazumu između Beograda i Prištine iz 2011. godine, sponzoriranom od strane EU, u cilju olakšavanja slobode kretanja, predviđa se da će sva vozila koja u Srbiju ulaze s Kosova plaćati mjesečno osiguranje od 100 eura mjesečno.

Oni koji na Kosovo ulaze iz Srbije plaćaju 105 eura, uz mogućnost za dvosedmično osiguranje od 60 eura.

Saobraćaj iz Srbije za Kosovo u prva četiri mjeseca ove godine smanjen je za pola u poređenju s istim periodom prošle godine, sa 348.000 na manje od 165.000 vozila, kaže kosovska policija.

"Putujem svojim automobilom samo do Gnjilana. Onda uzimam taksi ili se popnem u autobus kako bih prešao granicu do Preševa," kaže za SETimes Fatlum Ahmedi, prištinski specijalista za IT oblast.

Ahmedi kaže da je skoro svakog drugog vikenda posjećivao svoje roditelje u susjednoj Preševskoj dolini u Srbiji, ali da sad rijetko ide.

Potražnja za autobuskim i taksi uslugama je u porastu, a i njihove cijene.

"Činjenica je da sad radimo više, ali i plaćamo više," kaže za SETimes taksista Jeton Jusufi.

Ljudi u Preševskoj dolini izgleda da su pod najvećim udarom i protive se odluci vlada Srbije i Kosova o provedbi tog sporazuma. Oni kažu da ih velika naknada za osiguranje sprječava u održavanj porodičnih, trgovinskiih i ekonomskiih odnosa s Kosovom.

"Moj zet me zafrkava da je njemu jeftinije da kao švicarski državljanin uđe na Kosovo nego meni," kaže Arben. Stanovnici iz drugih država osim Srbije plaćaju 45 eura mjesečno za automobilsko osiguranje na Kosovu, dodaje Arben.

Politički predstavnici iz tri većinski albanske općine na jugu Srbije otputovali su u Prištinu da bi izrazili svoje zabrinutosti i susreli se sa zamjenikom premijera Hajredinom Kuqijem.

Kuqi je nakon tog sastanka obećao da će vlada razmotriti mogućnost smanjenja naknade za osiguranje vozila.

Međutim, mnogi su ogorčeni i tvrde da se zabrinutost Prištine za Albance u Preševskoj dolini ne može uporediti s politikom Beograda i njegovom brigom za Srbe na Kosovu.

"[Premijer Hashim Thaci] mora uzeti za primjer [bivšeg srbijanskog predsjednika Borisa] Tadića za to kako se moraju štititi interesi svoje nacije," kaže bloger Bekim Ahmeti, sumirajući stav mnogih.

To pitanje isprovociralo je novinske čitaoce da se javljaju s komentarima. Fehmi Ramadani kaže da je neto efekat tog sporazuma o slobodi kretanja "geto za Albance u dolini".

Povezani članci

"Umjesto da uživaju u sporazumu, oni se guraju dalje u geto i izolaciju," kaže on.

Neki kažu da ovo pitanje prevazilazi ekonomiju i politiku. Cijena ne može biti prepreka za održavanje međuljudskih odnosa, kaže anonimni, a važno je biti voljan i moći prijeći granicu. "Za one koji imaju partnera iz Gnjilana ili Preševa, čak ni 100 eura nije ništa da se ode i vidi porodica," kaže on.

Mala grupa Albanaca iz Preševa organizirala je prošlog mjeseca proteste na graničnom prijelazu s Kosovom zbog te velike naknade za osiguranje, tvrdeći da nju većina ne može platiti. "Pomozite dolini, ne dopustite da budemo izolirani," pisalo je na plakatima.

Međutim, Boye je ustvrdio da protesti predstavljaju neefikasno sredstvo za rješavanje tog problema. Njegova je preporuka: "Tamošnji Albanci ne bi se trebali žaliti zbog velikih naknada za osiguranje vozila. Oni bi trebali zatražiti dvostruko državljanstvo, pravo na kosovski pasoš i državljanstvo."

Ovaj sadržaj je naručen za SETimes.com.