Sve veća stopa samoubistava šokira Srbiju
21/04/2012
Blogeri kažu da bio sve veći broj samoubistava trebao biti upozorenje vlastima da porade na rješavanju surove ekonomske i socijalne realnosti.
Ivana Jovanović za Southeast European Times iz Beograda -- 21/04/12
 Srbija je 13. u svijetu po samoubistvima. [Nada Božić/SETimes] |
Pet pokušaja samoubistva u dva dana u Beogradu ranije u toku mjeseca dovelo je do raširene debate o utjecaju društva na sve veći broj očajnih ljudi, kao i o raspoloživim mogućnostima da im se pruži pomoć.
Srbija je 13. u svijetu po broju samoubistava po glavi stanovnika; njenih 1.400 samoubistava godišnje predstavlja dvostruko veću stopu od one zabilježene 1970-tih godina.
Taj se rastući trend, međutim, odnosi na većinu regiona. Grčka je nedavno potresena javnim samoubistvima, a podaci njenog ministarstva zdravlja govore o povećanju od 40% u prvih pet mjeseci 2011. godine u poređenju s godinom ranije.
Čak i u malim i socijalno konzervativnim društvima poput Kosova, policija za SETimes kaže da postoji porast samoubistava i pokušaja samoubistava ove godine u poređenju sa 368 od prošle godine.
Eksperti tvrde da je taj trend uzrokovan uglavnom pogoršanjem ekonomske krize, sve većom nezaposlenošću i povezanim porodičnim i socijalnim problemima, uključujući tu i mentalne bolesti.
Većina blogera u Srbiji se slaže s tim, ali dodaje da samoubistva predstavljaju ozbiljan signal vlastima da značajnom broju ljudi, u savremenom životu i pod pritiskom surove ekonomske realnosti, živjeti postaje sve teže i besmislenije.
"Od 1990-tih godina, nije se ubio nijedan političar koji je došao na vlast. Međutim, oni su ubijali sve nas u našoj želji da živimo do te mjere da ljudi u svojim najboljim godinama lako sebi oduzimaju život," kaže Miloš.
"Stanje koje su stvorili političari, sa svojim prijateljima ratnim profiterima, tajkunima, i dalje uništava našu budućnost bez obzira da li su oni na vlasti ili u opoziciji," zaključuje Miloš.
Ipak, ima ih i koji krive same pojedince koji razmatraju mogućnost samoubistva.
"Neradnici uvijek okrivljuju krizu. Niko ne želi biti ni najmanje samokritičan. Prvo su Turci bili krivi za sve, onda Austro-ugari, zatim komunisti, a sad demokratija i Tadić ... Do kad? ... Jeste li ikad čuli izreku: 'Pobjednici uvijek imaju rješenje, a gubitnici opravdanje'?" kaže Dragana.
Logos se ne slaže s tim i tvrdi da ogromni društveno-ekonomski problemi lako otvaraju 'Pandorinu kutiju' kod mnogih čija psiha se može lako povrijediti i postati neuravnotežena.
"Da su društveni uslovi bolji, broj samoubistava bio bi manji. Međutim, prebacivanjem krivice na one koji pokušaju samoubistvo se vrijeđa naša inteligencija i to je akt nebrige za ljude u cjelini," kaže Logos.
Ombudsmen Srbije Saša Janković izjavio je za SETimes da je zemlji hitno potreban zakon o mentalnim bolestima.
"Svijest onih koji okreću glave od toga ... mora se promijeniti, jer se mora očuvati dostojanstvo mentalno oboljelih ljudi," kaže Janković.
Sveukupni negativni utjecaj na društvo i širu ekonomiju leži u činjenici da i privrednici u većem broju počinjavaju samoubistva. Srbijanski mediji obimno su izvještavali o jednom istaknutom članu privredne zajednice, Milanu Zukanoviću, koji se navodno ubio u 60. godini jer ni on lično a ni njegova građevinska firma Koling nisu mogli otplatiti kredit u vrijednosti od više desetina miliona eura.
"Pitam se zašto? Kad se ubijaju uspješni privrednici, šta preostaje nama koji nismo toliko uspješni?" pita retorički zlotvorić.
"Država mu je dugovala, ali mu je blokirala račune jer nije stavljao porez na dodatnu vrijednost, pošto je čekao da mu država otplati dug. Pokušajte tužiti državu i nećete biti u stanju otvoriti ni ulični štand," kaže Vlada, opisujući neke od pritisaka s kojima se suočavaju privrednici u post-tranzicijskim društvima.
Srđan Dragojević, filmski režiser i klinički psiholog, izjavio je za SETimes da je moguće rješenje u transparentnom novinarstvu i, kako on to naziva, "direktnom izvještavanju" o realnosti. Dragojević je također ustvrdio da odgovornost leži na tajkunima koji su privatizirali na stotine državnih poduzeća, ostavivši na stotine hiljada ljudi na ulici, bez posla i bez izgleda.
"Samoubistvo je jedna mračna i jeziva tema koja mora izazvati ljutnju kod svakoga. Dobar broj samoubistava, koja su sve češća u Srbiji, trebalo bi nazvati njihovim pravim imenom: to su u stvari brutalna, hladnokrvna ubistva," kaže Dragojević.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
U regionu se nastavljaju kršenja ljudskih prava, kako kaže nedavni izvještaj organizacije Amnesty International.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu