Srbija riješila da u 2010. okonča fudbalsko nasilje

21/12/2009

Državni tužilac zatražio je zabranu ekstremnih fudbalskih grupa nakon ubistva francuskog fudbalskog navijača u septembru u Beogradu.

Igor Jovanović za Southeast European Times iz Beograda -- 21/12/09

Demonstranti nose natpis na kom piše "Stop nasilju" u centru Beograda. [Getty Images]

Srbijansko ministarstvo odbrane poduzima mjere kako bi osiguralo veću bezbjednost sportskih događaja u novoj godini. "Vlada mora riješiti problem u sport i prijetnju od huliganstva kod navijača," izjavio je ministar odbrane Dragan Šutanovac za beogradski B92.

"Dok god su tu ograde i pregradne mreže, mi nismo riješili pitanje," izjavio je Šutanovac. "Ja sam duboko ubijeđen da bi naredna godina trebala dovesti do rezultata u borbi za slamanje huliganstva na sportskim manifestacijama u Srbiji."

Ta inicijativa uslijedila je nakon vala nasilja u zemlji, koji je od 2002. doveo do najmanje sedam smrtnih slučajeva.

U septembru, francuski fudbalski navijač, 28-godišnji Brice Taton, preminuo je nakon što je brutalno pretučen poslije meča između beogradskog Partizana i francuskog kluba Tuluza, što je potaklo oko 5.000 demonstranata da izađu na ulice glavnog grada Srbije.

U vezi s incidentom uhapšeno je desetak osumnjičenih. Ako budu proglašeni krivim, svakog od njih čeka i do 40 godina zatvora.

Jedan osumnjičeni je u bijegu i vjeruje se da se skriva u Holandiji, "pod zaštitom jednog od vodećih srbijanskih kartela za šverc droge", izjavio je ministar unutrašnjih poslova Ivica Dačić.

Srbi pale svijeće i položu cvijeće na glavnom beogradskom trgu u znak sjećanja na ubijenog francuskog fudbalskog navijača Bricea Tatona. [Getty Images]

Prošle sedmice, 24-godišnji Bojan Hrvatin proglašen je krivim za ubistvo prvog stepena i osuđen na 30 godina zatvora zbog ubistva nožem navijača jednog rivalskog fudbalskog kluba 2006. godine. Tri druga navijača beogradskog kluba Rad osuđeno je na do tri godine zatvora zbog učešća u toj tuči.

2007. godine, jedan navijač beogradskog tima Crvena zvezda napao je policajca koji nije bio na dužnosti zapaljenom bakljom i osuđen je na 10 godina zatvora zbog pokušaja ubistva. Jedan drugi navijač Crvene zvezde ubijen je bakljom bačenom iz grupe navijača Partizana prije otprilike jedne decenije.

Također 2007, navijači Partizana učestvovali su u nemirima u bosanskom gradu Mostaru, koji su doveli do izbacivanja beogradskog kluba iz kupa UEFA. Ti navijači učestvovali su u snimanju britanskog dokumentarca "Prave fudbalske fabrike", pri čemu nisu krili da posjeduju oružje i otkrivali su detalje o svojim borbama s drugim navijačkim grupama.

Međutim, nasilje nije ograničeno na fudbalski teren, jer su pod rizikom i novinari koji izvještavaju o tim krivičnim djelima.

Novinarka Radio-televizije B92 Brankica Stanković dobila je prijetnje smrću putem Facebooka nakon što je izvještavala o kriminalnim aktivnostima u koje su umiješane vođe grupa srbijanskih fudbalskih navijača, izvijestio je ranije ovog mjeseca SETimes.

"Nisu prijetnje te koje me toliko brinu, nego činjenica da su oni još uvijek dovoljno jaki," izjavila je Stankovićeva za atinski dnevnik Kathimerini. "Skandal je da novinari u Srbiji moraju raditi pod zaštitom policije. Sve to se dešava nakon što je država rekla da će se obračunati s njima."

U pokušaju da nasilje sreže u samom začetku, srbijanski državni tužilac Slobodan Radovanović je u oktobru pozvao ustavni sud da zabrani 14 grupa ekstremnih fudbalskih navijača.

Navijači fudbalskog kluba Partizan iz Beograda -- također zvani "Grobari". [Getty Images]

Tužilac je na novinskoj konferenciji saopćio da predlaže zabranu jer grupe navijača pozivaju na "nasilno rušenje ustanog poretka, ugrožavanje garantiranih manjinskih i ljudskih prava i podsticanje rasne, vjerske i etnički motivirane mržnje".

"Oni nemaju ničeg zajedničkog sa sportom, nego imaju mnogo više toga zajedničkog s kriminalom," izjavio je Radovanović o ekstremnim sportskim grupama.

Taj prijedlog, kako ga iznosi Radovanović, predstavlja nastavak odlučne borbe Srbije protiv svih ekstremističkih organizacija.

Radovanovićeva inicijativa nije se zaustavila na grupama navijača. Tužilac je pozvao i na pokretanje sudskog procesa protiv predsjednika fudbalskog kluba Crvena zvijezda Vladana Lukića zbog pojavljivanja na utakmici s majicom na kojoj su pisale riječi navijačke pjesme koje, kako tužilac kaže, predstavljaju poziv na nasilje.

Međutim, predsjednik fudbalskog saveza Srbije Tomislav Karadžić kaže da će trebati dugo vremena za vraćanje na prave tračnice. On je upozorio da se taj zadatak ne može obaviti bez razbijanja ilegalnih veza između navijača i uprave kluba.

"Moramo također razmotriti ko su kandidati za mjesta u upravi. Osim časnih ljudi, postoje i oni koji su umiješani u kriminal, oni koji su bili u zatvoru, koji su bili ili će biti optuživani," izjavio je Radovanović.

Novi zakon kojim se oštro kažnjavaju prekršaji na sportskim manifestacijama, sačinjen po uzoru na britanske propise, stupio je na snagu u septembru.

Uprkos nedavnim naporima na suzbijanju nasilja u fudbalu, neki smatraju da je vlada djelovala premalo i prekasno. Beogradski analitičar Zoran Dragišić smatra da su se zvaničnici već mogli obračunati s huliganskim grupama i ekstremističkim organizacijama.

"Problem leži u političarima, koji nemaju hrabrosti da započnu tu borbu, jer smatraju da će ona dovesti do gubljenja podrške od jednog broja glasača," izjavio je Dragišić. <i>(Reuters-13/12/09; Sports Illustrated-10/12/09; Kathimerini-08/12/09)</i>