Türk hükümeti ifade özgürlüğünü sınırlayan yasada değişiklik önerdi

08/04/2008

Türk hükümeti, konuşma özgürlüğünü kısıtlayan ve çok eleştirilen bir yasayı yumuşatma amaçlı bir öneriyi Pazartesi günü meclise sundu.

(Zaman, Turkish Daily News, Hürriyet, The New Anatolian, Sabah - 08/04/08; AP, Bloomberg, DPA - 07/04/08)

Hükümet sözcüsü Cemil Çiçek, AKP'nin önerisinde 301. Madde kapsamında kovuşturma yapılabilmesi için cumhurbaşkanından izin gerekeceğinin yer aldığını söyledi. [Getty Images]

Türkiye'nin iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ifade özgürlüğüne uygulanan mevcut kısıtlamaları yumuşatma amaçlı yasa tasarısını 7 Nisan Pazartesi günü meclise sundu.

Öneride, "Türklüğe" hakaret edenlere üç yıla kadar hapis cezası öngören tartışmalı 301. Maddeyle ilgili değişiklikler yer alıyor.

Savcılık, söz konusu maddeye dayanarak aralarında 2006 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Orhan Pamuk, tanınmış kadın yazar Elif Şafak ve Türkçe-Ermenice yayınlanan Agos gazetesinin Ermeni Türk yazı işleri müdürü Hrant Dink'in de yer aldığı onlarca tanınmış Türk aydını hakkında suçlamada bulunmuştu. "Türklüğe hakaretten" suçlu bulunan Dink, Ocak 2007'de söz konusu suçlamayı cinayet nedeni olarak öne süren bir kişi tarafından öldürülmüştü.

301. Madde davalarının çoğu ceza verilmeden sona erse de, AB ve uluslararası insan hakları grupları uzun zamandır Türkiye'yi yasayı değiştirmeye veya kaldırmaya çağırıyorlar.

Öneri meclise, Avrupa Komisyonu Jose Manuel Barroso ve AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn'in bu hafta yapacakları ziyaretler öncesinde sunuldu.

Öneride, 301. Maddeye dayanılarak yapılacak her türlü kovuşturmanın daha önce olduğu gibi adalet bakanı veya bir uzman komitesi yerine cumhurbaşkanı onayı gerektirmesi öngörülüyor. Şu anda bu tip davalar doğrudan mahkemelerde açılabiliyor.

Hükümet sözcüsü Cemil Çiçek gazetecilere verdiği demeçte, "AKP'deki baskın eğilim, cumhurbaşkanından izin alınması şeklindedir." dedi.

Tasarıda, "Türklüğe hakaret" gibi muğlak bir ifade yerine "Türk ulusunu aşağılamak" ifadesi getiriliyor. En ağır ceza iki yıl indirilirken, şu anda bu suçtan hapiste bulunanlar serbest de bırakılabilecekler. Türkiye'de iki yılı geçmeyen hapis cezaları sanık aynı suçu tekrar işleyene kadar ertelenebiliyor.

Meclis çoğunluğu göze alındığında, aşırı sağ Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) söylediği gibi 301. Maddede yapılacak her türlü değişikliğe karşı çıksa bile AKP'nin tasarıyı kolayca geçirmesi gerekiyor.

Milletvekillerinin oylamayı ne zaman yapacakları veya yasanın hepten kaldırılması yönünde çağrıda bulunan AB'li karşıtların revizyonlardan memnun kalıp kalmayacakları henüz belli değil.

AKP son aylarda AB üyeliği için gerekli reformların hızını yavaşlatmakla eleştiriliyor.

AB Genel Sekreterliğinden bir yetkili Turkish Daily News gazetesinin Salı günkü sayısında yayınlanan sözlerinde, "301. Madde ilgilenilmesi gereken öncelikli alanlardan biridir." dedi. İsmi açıklanmayan kaynak, "Ama bir tek o değildir." diye de ekledi.

Brüksel'den gönderilen bir yapılacak işler listesinde, ifade özgürlüğünü genişleten bir takım başka tasarıların da acil olarak gözden geçirilmesinin istendiği bildiriliyor.

Dışişleri Bakanı Ali Babacan Pazartesi günü Ankara'nın reform önceliklerini sıralayacağını söyledi.

Gazetecilere verdiği demeçte "Reformlar konusunda kararlıyız." diyen Babacan şöyle devam etti: "Ne kadar zor olursa olsunlar, reformların Türkiye'nin geleceği açısından önemli olduklarına inanıyoruz."