BM arabulucusu, isim anlaşmazlığıyla ilgili olarak NATO zirvesi öncesindeki son önerisini sundu

26/03/2008

AB dışişleri bakanlarının bu hafta Slovenya'da yapacakları toplantı. Makedonya ve Yunanistan'ın aralarındaki isim anlaşmazlığına gelecek hafta Bükreş'te yapılacak NATO zirvesi öncesinde son vermek için son şansları olabilir.

(AP, Reuters, DPA, MIA, Makfax - 26/03/08; AP, DPA, MIA, Makfax, ANA-MPA, Balkan Insight, BM Haber Merkezi - 25/03/08)

Üsküp şehir merkezinde üzerinde Kiril alfabesiyle "Makedonya" yazan bir duvarın önünden geçen bir adam görülüyor. Yunanistan, sürmekte olan isim anlaşmazlığı yüzünden komşusunun NATO üyeliğini engelleyeceği konusunda uyardı. [Getty Images]

BM özel elçisi Matthew Nimetz 25 Mart Salı günü Üsküp ve Atina'yı, yeni bir müzakere turunun daha anlaşmayla sonuçlanmaması üzerine, Makedonya'nın ismi konusunda 17 yıldır devam eden anlaşmazlıkta uzlaşma sağlama amaçlı yeni önerisini dikkate almaya çağırdı.

Nimetz Makedon ve Yunan temsilciler, Nikola Dimitrov ve Ademantios Vassilakis ile New York'ta yaptığı görüşmeler sonrasında gazetecilere verdiği demeçte, "Her iki hükümet de sorunu çözmek için çok güçlü bir arzuya sahip." diyerek şöyle devam etti. "Taraflara yapılan tekliflerin adil olduğunu düşünüyorum, onurlu olduğunu düşünüyorum, coğrafi bir boyutu olduğunu düşünüyorum ve her iki hükümetin de buna ciddi yaklaşmaları konusunda son derece umutluyum."

Nimetz, seçenekleri olmayan tek bir öneri olarak tanımladığı çözümün ayrıntılarını açıklamamakla birlikte, bunun bir anlaşmaya zemin hazırlaması yönündeki umudunu dile getirdi.

Elçinin son aylarda sunduğu bir dizi seçenek taraflardan ya biri ya da diğer tarafından reddedildi. Nimetz Salı günkü görüşmeler sonrasında yaptığı açıklamada, tarafların tutumlarında hala uzak olduklarını söyledi.

Ancak Makedonya, Arnavutluk ve Hırvatistan ile birlikte NATO'ya üyelik daveti alabilmek için 26 ülkden oluşan Paktın 2 Nisan'da Bükreş'te başlayacak üç günük zirvesi öncesinde bir anlaşma sağlanmasını umut ediyor.

1952 yılından bu yana NATO üyesi olan Yunanistan, Makedonya adının Yunanistan'ın aynı adı taşıyan kuzey bölgesinde toprak iddiaları ima ettiğini savunarak, adını değiştirmediği takdirde komşusunun üyelik hedefini engellemekle tehdit etti.

Yunanistan Makedonya'nın yalnızca 1993 yılında BM'ye kabul edildiği ad olan Eski Yugoslav Makedon Cumhuriyeti (FYROM) olarak anılması ve bu adın uluslararası kurumların çoğu tarafından kullanılmasında ısrar ediyor. Ancak geçen yıllar boyunca, Balkan ülkesini anayasal adı olan Makedonya Cumhuriyeti ile tanıyan ülke sayısı 120'yi aştı.

Listeye 2004 yılında katılan ABD, Salı günü Atina ve Üsküp'ü aralarındaki anlaşmazlığa NATO zirvesinden önce son vermeye çağırdı.

Makedon yetkililer uzlaşmaya hazır olduklarını ifade etmekle birlikte, her ne pahasına olursa olsun çözüm aramayacaklarını da açıkça belirttiler.

Başbakan Nikola Gruevski önümüzdeki birkaç gün içinde anlaşmaya varma umutlarıyla ilgili şüphelerini dile getirdi.

Gruevski, Yunanistan'ın uygulayacağı bir vetonun "Makedon halkında güçlü bir düş kırıklığına yol açacağı" ve müzakeleri ülkesinin süreçten çekilme kararı verebileceği kadar "derin bir krize" sürükleyebileceği konusunda uyardı.

İki ülkenin aralarındaki anlaşmazlığı NATO zirvesinden önce çözmeleri için son fırsat, AB dışişleri bakanlarının Cuma günü Slovenya'nın Brdo kentinde yapacakları iki günlük gayrı resmi toplantı olacak.

Reuters ajansı adı açıklanmayan bir NATO yetkilisine dayanarak Çarşamba günü verdiği haberde, bir geri çekilme seçeneğinin görüşüldüğünü bildirdi. Bu seçenekte Üsküp'e Pakta şartlı katılım daveti gönderilecek, ancak bunun onaylanması anlaşma sağlanana kadar ertelenecek.