Socijalisti drže ključ nove vlade u Srbiji

15/05/2008

Stranke na obje strane političke podjele u Srbiji pokušavaju dobiti podršku Socijalističke partije za formiranje nove vlade, nakon neuvjerljivih izbora od nedjelje.

(Blic, Euronews - 15/05/08; AP, Reuters, AFP, DPA, RFE/RL, VOA, Beta, B92 - 14/05/08)

Srbijanski predsjednik Boris Tadić izjavio je da će braniti volju naroda svim demokratskim i legitimnim sredstvima. [Getty Images]

Prozapadni predsjednik Srbije Boris Tadić izjavio je u srijedu (14. maja) da je spreman sarađivati na koaliciji sa Socijalističkom partijom Srbije (SPS), nakon neuvjerljivih parlamentarnih izbora od nedjelje.

Koalicija Za evropsku Srbiju, pod vodstvom Tadićeve Demokratske stranke (DS), osvojila je 39% glasova i imat će 102 od ukupno 250 mjesta u parlamentu. Međutim, njoj nedostaje većina od 126 mjesta.

Stranke na drugom i trećem mjestu -- ultranacionalistička Srpska radikalna stranka (SRS) i koalicija Demokratske stranke Srbije (DSS) odlazećeg premijera Vojislava Koštunice i Nove Srbije (NS) -- osvojile su 78, to jest, 30 mjesta u parlamentu. Njih dvije su ubrzo počele raditi na formiranju vlade, ali ni one nemaju neophodnih 126 mjesta.

Koalicija oko SPS-a preminulog vlastodršca Slobodana Miloševića, koja je bila na četvrtom mjestu na izborima u nedjelju, osvojivši 20 mjesta u parlamentu, na taj način se pojavila kao jezičak na vagi vlasti. Sad joj se dodvoravaju i proevropski i nacionalistički tabor.

Tadić je SPS opisao kao "potpuno prihvatljivog koalicionog partnera" za svoj DS.

"Obje stranke gaje iste ideale Socijalističke internacionale, i obje zagovaraju socijalnu reformu, stvaranje sistema socijalne pravde i jednakosti mogućnosti za sviju," rekao je predsjednik. "To su principi na kojima je zasnovana i sama EU."

Za eventualnu koaliciju SPS-Za evropsku Srbiju potrebna je još i podrška neke od četiri preostale grupacije koje su prešle cenzus od 5%. Čvrsto prozapadna Liberalno-demokratska partija osvojila je 13 mjesta, dok etnički savezi Bošnjaka, Mađara i Albanaca Preševske doline zajednički imaju sedam mjesta.

Navodeći "ogromnu" podršku glasača svojoj proevropskoj koaliciji, Tadić je u srijedu krizirao pokušaj SRS-a i DSS-a da formiraju vladu, obećavši da će "braniti volju naroda svim demokratskim i legitimnim sredstvima".

Treće mjesto Koštunicine koalicije, rezultat od 12%, pokazao je da su glasači odbacili Koštunicu, kaže Tadić, koji dodaje da su "politike mržnje i agresije" izgubile od "politika kontinuirane evropske integracije".

Prema beogradskom dnevniku Blic, DS je lideru SPS-a Ivici Dačiću ponudio funkciju zamjenika premijera, a visokom zvaničniku SPS-a Milutinu Mrkonjiću portfelj kapitalnih investicija.

U međuvremenu, Dačić je okarakterizirao sastanak s Koštunicom od srijede kao produktivan.

"Sutra ćemo iznijeti neke svoje politike," rekao je on za novinare. "One se odnose na penzije, rad, zdravstvo i obrazovanje." On je odbio davati komentare o šansama da će se njegova stranka pridružiti koalicionoj vladi pod vodstvom DS-a.

Šef vanjske politike EU Javier Solana naznačio je u utorak da će 27-člani blok podržati svaku proevropsku vladu.

U međuvremenu, prema srbijanskim medijima, na pres-konferenciji u četvrtak u Beogradu, čelnik Radikalne stranke izjavio je da su se SRS, DSS i SPS “usuglasile [o] principima” većinske koalicije u gradskom vijeću Beograda.