Loša administracija i upravljanje ograničavaju Hrvatsku u korištenju fondova EU

27/03/2008

Brisel je odvojio 750m eura kao pomoć za reforme u Hrvatskoj. Međutim, zvaničnici kažu da se malo tog novca realno koristi jer vlasti ne shvataju proces prijavljivanja ozbiljno.

Nataša Radić za Southeast European Times iz Zagreba -- 27/03/08

Premijer Ivo Sanader kaže da je svjestan problema. [Getty Images]

Brisel blokira 5m eura sredstava EU za Hrvatsku do kraja ovog mjeseca, u simboličnom potezu usmjerenom na to da se svrati pažnja na neadekvatno upravljanje od strane vlasti u Zagrebu.

"Želimo vidjeti poboljšanje" u načinu na koji se sa tim sredstvima radi, kaže se u saopćenju za štampu ambasade Evropske komisije u Zagrebu.

Brisel je za različite programe u Hrvatskoj odvojio sveukupno 750m eura. Dok je svrha tog novca -- koji se obezbjeđuje u okviru programa Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA) za zemlje-kandidatkinje -- da olakša reforme, zvaničnici EU kažu da su loše pripreme i upravljanje doveli do izgubljenih potencijala.

Na primjer, Hrvatska nije iskoristila novac iz fonda za zaštitu okoliša i infrastrukture. Zemlja je do sad predložila projekata u vrijednosti od 0,5% od ukupno 35m eura, koliko taj fond iznosi.

Finansijska pomoć EU raspoloživa je za niz različitih ključnih reformskih zadataka, među kojima su jačanje demokratizacije, jačanje institucija, borba protiv korupcije, unaprjeđivanje regionalne saradnje, te ekonomske reforme. Za svaki projekat koji će se finansirati u okviru IPA mora se dostaviti valjana dokumentacija i njegovu procjenu moraju izvršiti zvaničnici EU.

Hrvatska je u novembru 2007. dobila početno upozorenje u pogledu načina na koji postupa s pomoću EU. Prema tadašnjem izvještaju o napretku, "pitanje postupanja sa sredstvima EU mora se rješavati odmah, jer uprava u Zagrebu pokazuje određene ozbiljne poteškoće."

Kako kažu iz Brisela, najteži problem je loše pripremljena dokumentacija, dostavljena bez neophodnih objašnjenja i projekcija. Kao rezultat nekvalitetno urađenog posla, kažu zvaničnici, većina projekata ne prolazi kroz fazu verifikacije.

"Skoro da se osjeti indiferentnost ... izgleda kao da im baš i nije stalo da li će neki projekat dobiti novac ili neće," izjavio je jedan strani diplomata, kako navodi Novi List.

Premijer Ivo Sanader potvrdio je taj problem. "Mi ćemo sve urediti i stavit ćemo taj proces u petu brzinu," obećao je on nakon što na izborima u novembru 2007. osvojio drugi mandat.

Dobiti pristup fondovima EU nije prost zadatak. Proces verifikacije zasnovan je na oštrim kriterijima i zahtijeva da se prijedlozi programa sačine detaljno i profesionalno.Od svih koji su se tokom godina prijavljivali EU, Irska je bila u toj oblasti najuspješnija i uspjela je dobiti 75% finansijske pomoći za sebe odvojene. U prosjeku, zemlje imaju šansu od nekih 35% da im prijava uspješno prođe.