Sporazum Christofias-Talat otvorio put za nove pregovore o Kipru

25/03/2008

Zvaničnici kiparskih Grka i kiparskih Turaka su u ponedjeljak naznačili da ostvaruju dobar napredak u provedbi elemenata sporazuma koji su postigli njihovi lideri prošle sedmice.

(Cyprus Mail, Zaman - 25/03/08; Novinski centar UN-a, AP, AFP, The Washington Times, CNA, New Europe, Cyprus Mail, Zaman, The New Anatolian, Hurriyet - 24/03/08; Reuters, AFP, FT, The New York Times - 22/03/08; AP, DPA, BBC, VOA, Kiparski ured za štampu i informiranje - 21/03/08)

Kiparski predsjednik Demetris Christofias (lijevo) u razgovorima s liderom kiparskih Turaka Mehmetom Alijem Talatom. [Getty Images]

Generalni sekretar UN-a Ban Ki-moon je u ponedjeljak (24. mart) čestitao predsjedniku Kipra Demetrisu Christofiasu i lideru kiparskih Turaka Mehmetu Aliju Talatu na sporazumu koji su prošle sedmice postigli u smislu nastavka pregovora o ponovnom ujedinjenju u roku od tri mjeseca.

Sporazum je postignut u petak, tokom prvih razgovora licem u lice dvojice lidera otkako je 24. februara Christofias pobijedio u drugom krugu predsjedničkih izbora.

Tokom razgovora, Christofias i Talat odlučili su da će se "na najekspeditivniji mogući način" osnovati jedan broj radnih grupa i tehničkih komiteta koji će raditi na detaljima sporazuma o ponovnom ujedinjenju. Dvojica lidera trebaju se ponovno susresti nakon tri mjeseca, kad će razmotriti napredak koji su ta tijela ostvarila, te "na osnovu njihovih rezultata pokrenuti pune pregovore" pod okriljem Bana, izjavio je u petak specijalni predstavnik UN-a na Kipru Michael Moller.

Savjetnici Christofiasa i Talata, George Iacovou i Ozdil Nami, koji su zaduženi za formiranje tih tijela, susreli su se u ponedjeljak u rezidenciji izaslanika UN-a i otpočeli postavljati temelje za buduće pregovore.

"Mi smo razgovarali o pitanjima na kojima će raditi komiteti," rekao je nakon sastanka Iacovou. Zapažajući "veliki napredak" ostvaren tokom razgovora, on je rekao da bi se sporazum o nazivima tih tijela mogao postići već u srijedu. "Nije izvodljivo utvrditi dnevni red tih 12 ili 14 radnih grupa i tehničkih komiteta na jednom sastanku. Međutim, nadam se da ćemo do kraja sedmice stići do te faze."

Očekuje se da će Iacovou i Nami održavati sastanke skoro svakodnevno ove sedmice, u nastojanju da uspostave radne grupe i tehničke komitete pred dolazak u nedjelju tima UN za procjenu, kog predvodi podsekretar UN-a za političke poslove Lynn Pascoe.

Dvije strane se također usmjeravaju na jedan drugi element sporazuma od petka između Christofiasa i Talata koji se tiče ponovnog otvaranja ključnog prijelaza na ulici Ledra, glavnoj komercijalnoj cesti u Nikoziji. Ona je glavni simbol 34-godišnje podjele ostrva.

Gradonačelnici kiparskih Grka i kiparskih Turaka zadnje podijeljene prijestolnice Evrope, Eleni Mavrou i Jemal Metin Bulutoglulari, u ponedjeljak su se susreli i razgovarali o pripremama za otvaranje tog prijelaza, koji je zatvoren još od 1963. Oboje njih izjavilo je da su spremni preduzeti neophodne korake čim dobiju zeleno svjetlo od mirovnih snaga UN na Kipru (UNFICYP), koje prvo trebaju očistiti tu oblast od eventualno neeksplodiranih mina.

"Čekamo da nam UN da odobrenje i donijet ćemo odluku istog dana," rekao je Bulutoglulari. "Treba nam sve skupa pet dana da napravimo zonu za građevinske i bezbjednosne radove, te se je za nadati da ćemo, kad dobijemo odobrenje, otpočeti zajedno tako što ćemo pomagati jedni drugima i to završiti početkom mjeseca (aprila). Ali ne znamo datum," dodao je on.