SETimes.comSırp milletvekilleri Kosova hakkındaki yeni kararı oylayacaklar
26/12/2007
Sırp parlamentosunun, Kosova ve AB üyeliğini ülkenin başlıca öncelikleri olarak belirlerken Batıya daha fazla yabancılaşmaya potansiyel zemin hazırlayan yeni bir kararı kabul etmesi bekleniyor.
(Blic, Beta - 26/12/07; AFP, AP, DPA, Balkan Insight, Beta, B92, Sırp Hükümeti - 25/12/07)
Sırbistan'ın Kosova üzerindeki iddialarını yineleyen ve eyaletin bağımsızlığını tanıyabilecek ülkelere karşı misilleme tedbirleri almakla tehdit eden yeni bir kararın, 26 Aralık Çarşamba günü Sırp milletvekillerinin çoğunluğu tarafından destek görmesi bekleniyor.
"Kosova, gerek içişleri gerekse dışişlerinde Sırbistan'ın ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilecektir." ifadesinin yer aldığı taslakta, bununla birlikte Sırp kurum ve yetkililerine "soruna BM Güvenlik Konseyi'nin 1244 sayılı Kararına dayalı uzlaşmalı bir çözüm bulunana dek" bu tutumu sürdürme yükümlülüğü getiriliyor.
Sırbistan'ın koalisyon hükümetinin iki ana partisi -Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in Demokrat Partisi (DS) ve Başbakan Vojislav Kostunica'nın Sırbistan Demokratik Partisi (DSS)- Pazartesi gecesi ilerleyen saatlerde kararın metni üzerinde anlaşmaya vararak parlamentodaki diğer partilere gönderdiler.
Karar, Belgrad ve Priştine'nin Kosova'nın gelecekteki statüsünü belirleme sorununu çözmek amacıyla uluslararası toplum arabuluculuğunda yürütülen 18 aylık müzakereleri tamamlamasından iki hafta sonra hazırlandı. Eyalet, teknik açıdan Sırbistan'ın bir parçası olmasına rağmen 1998-1999 ihtilafının sona ermesinden bu yana fiilen BM himayesinde varlığını sürdürüyor.
Yapılan müzakerelerden sonuç alınamazken, Kosovalı Arnavut çoğunluk şimdi 3 Şubat'ta yapılması beklenen Sırbistan cumhurbaşkanlığı ikinci tur seçimleri sonrasında tek taraflı bağımsızlık ilan etmeyi planlıyor. ABD ve AB ülkelerinin çoğu, BM'nin onayı olmasa bile bağımsız bir Kosova'yı tanımaya hazır olduklarının sinyalini verdiler.
Belgrad müzakere süreci boyunca yalnızca geniş özerklik teklif etti ve eski BM özel elçisi Martti Ahtisaari'nin Kosova'ya uluslararsı denetim altında bağımsızlık tanıma önerisi de dahil olmak üzere eyaleti devlet olma yoluna koyacak her türlü planı reddetti.
Sırp hükümetinin önerdiği kararda, Belgrad'ın Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan herhangi bir ülkeyle diplomatik ilişkileri aşağı seviyeye indirebileceği yönünde uyarıda bulunuluyor.
Belgede, "Kosova'nın bağımsızlığına ilişkin her türlü ilan ve bunu tanıma eyleminin yanı sıra uluslararası toplumun bu eylemlerin sonucunda girişeceği her türlü faaliyet, bunları kabul eden ve uygulayan kim olursa olsun, geçersiz ve hükümsüz ve Sırbistan Cumhuriyeti'ni anayasal düzenine aykırı ilan edilecektir." ifadesi yer alıyor.
Belgede, Kosova'nın yanı sıra AB üyeliğine de Sırbistan'ın başlıca öncelikleri arasında yer veriliyor. Ancak bununla birlikte, Birlikle imzalanacak İstikrar ve Ortaklık Anlaşması da (SAA) dahil olmak üzere ülkenin imzalayacağı her türlü uluslararası anlaşmanın Sırbistan'ın egemenlik ve toprak bütünlüğünün korunmasına katkıda bulunması gerektiği yönünde uyarıda da bulunuluyor.
Dahası, belgede 27 ulustan oluşan bloğun önümüzdeki yılın başlarında Kosova'ya 1800 kişilik bir adalet ve polis misyonu gönderme planları da kınanıyor.
"Parlamento, Martti Ahtisaari'nin reddedilen planının uygulanması için önerilen bir AB misyonu kurulmasını Sırbistan Cumhuriyeti'nin egemenliği, toprak bütünlüğü ve anayasal düzenini tehdit edecek bir eylem ilan etmektedir." ifadesinin yer aldığı belge şöyle devam ediyor: "Parlamento hükümetten, AB ile ilgili bir BM Güvenlik Konseyi kararı olmadan Sırbistan'ın Kosova topraklarına hiçbir AB misyonu girmemesi konusunda anlaşmaya varmasını istemektedir."
NATO'yu Kosova'daki genel rolünden ötürü eleştiren tasarıda, Sırbistan'ın "referandum yoluyla aksine karar verilmedikçe, mevcut askeri ittifaklarla askeri tarafsızlık" ilan etmesi gerektiği de belirtiliyor.
Çarşamba günü yapılacak oylamada önerilen belgeyi partilerin çoğunun desteklemesi bekleniyor. Ancak Liberal Demokrat Parti genel başkanı Cedomir Jovanoviç, böyle bir kararın "Sırbistan'ın Avrupa yanlısı politikalarının sonu" olacağını söyleyerek öneriyi eleştirdi.
Jovanoviç, "Eski Sırbistan Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'in Batı karşıtı tecritçi politikalarına geri dönüşe emsal teşkil edeceği için kararı desteklemeyeceğiz." dedi.
Kosovalı Sırp lider Oliver Ivanoviç de, önerilen kararı hiçbir şeyi değiştirmeyecek "gündelik siyasi amaçlar" için kullanılıyor olarak gördüğünü ifade etti.
Ivanoviç Belgrad merkezli B92'ye verdiği demeçte, "Bu bir kurbağanın bakış açısıdır, çocukların dünya görüşüdür. AB'ye katılmayı reddederek ona zarar vereceğimiz saçmalıktır." diyerek şöyle devam etti: "Onu sevmememiz, Arnavutların müttefiklerinin onlara devam etmeleri yönünde yeşil ışık yakmalarına engel olmayacaktır. Bunu yaparlarsa, işler kötüye gittiği takdirde başvurabileceğimiz yabancı güçlerin olması önemlidir."
Ivanoviç, Kosovalı Sırplar arasında bağımsızlık ilanı halinde toplumlarına yönelik potansiyel şiddet olayları hakkında büyülü sözler söyleyerek korku salma girişimlerini de eleştirdi.
"Bunlar hepimizi korkutuyor, ancak şiddetin eskiye göre daha düşük olasılıklı olduğunu düşünüyorum." diyen İvanoviç sözlerini şöyle sürdürdü: "Herkes bizi bunlarla korkuttuğu halde, bunun 2004 yılı 17 Mart'ı sonrasından daha düşük olasılıklı olduğunu düşünüyorum."