SETimes.comİftiraya Karşı Birlik katliamları "soykırım" olarak nitelendirdi, Türkiye protestoda
24/08/2007
Ankara, İsrail'in ABD merkezli tanınmış bir Yahudi grubunu Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında gerçekleşen Ermeni katliamı konusundaki tutumunu değiştirmeye ikna etmesini umut ediyor.
(Zaman, Haaretz - 24/08/07; AFP, DPA, UPI, The Jerusalem Post, Los Angeles Times, İftiraya Karşı Birlik - 23/08/07; AP, İftiraya Karşı Birlik - 21/08/07)
Türk yetkililer 23 Ağustos Perşembe günü, önde gelen bir Yahudi örgütünün bu haftanın başlarında Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında Ermenilerin toplu olarak katledilmelerini soykırım kabul eden bir kararından hayal kırıklığına uğradıklarını ifade ettiler.
İftiraya Karşı Birlik (ADL) Salı günü yaptığı açıklamada, "1915-1918 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun Ermenilere karşı gerçekleştirdiği acı verici eylemleri daha önceden katliam ve soykırım olarak tanımladığını" belirtti.
Ancak ADL ulusal direktörü Abraham Foxman yaptığı bir açıklamada, grubun artık "bu eylemlerin yol açtığı sonuçların gerçekten de soykırıma eşit olduğu" görüşünü paylaştığını söyledi. Foxman, "O zamanlar soykırım sözcüğü var olsaydı, buna soykırım derlerdi." diye de ekledi.
Ancak Foxman, ABD kongresinin Ermeni katliamını soykırım ilan eden bir karar önerisine karşı olduğunu da belirtti. Direktör, böyle bir hareketin "geri tepeceğini" ve "Türklerle Ermeniler arasındaki uzlaşmayı hızlandırmayacağını" belirtti.
Foxman bunun yanı sıra, bunun "Türk Yahudi toplumu ve Türkiye, İsrail ve ABD arasındaki çok taraflı önemli ilişkileri riske sokabileceğini de" öne sürdü.
Ermeniler, 1. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Türklerinin yürüttüğü soykırım kampanyasında 1,5 milyon ırkdaşlarının öldürüldüğünü savunuyorlar. Türkiye ise o çalkantılı dönemde binlerce Ermeni'nin yok olduğunu kabul etmekle birlikte, kurban sayısının abartıldığı, çok sayıda Türk'ün de can verdiği ve kasıtlı bir soykırım kampanyası gerçekleşmediğinde ısrar ediyor.
İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres, askeri bir müttefiki olan Türkiye ile ilişkilerinde yaşanabilecek potansiyel bir gerilemeyi önlemek amacıyla, Perşembe günü Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ı telefonla arayarak kendisine ülkesinin Türkiye ile iyi ilişkiler sürdürmek istediğine dair güvence verdi.
Türk Zaman gazetesinin haberine göre Peres, "Türkiye'nin konuyla ilgili tutumunu ABD'de savunma" sözü de verdi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili Perşembe günü Haaretz dergisine verdiği demeçte, "Bu, Türkiye açısından son derece hassas bir mesele ve biz de onlara tutumumuzda herhangi bir değişiklik olmadığı ve ülkelerimiz arasındaki dostane ilişkilere zarar vermek istemediğimize dair işaret verdik." diyerek şöyle devam etti: "Mesajımızı anladıklarına inanıyoruz."
Türkiye'deki Yahudi toplumu ADL'nin bu hareketini eleştirdi. Toplum liderleri tarafından yapılan bir açıklamada, "ABD'deki en önemli Yahudi örgütlerinden biri olan ADL'nin tutumunu neden değiştirdiğini anlamakta güçlük çekiyoruz." ifadesi yer aldı. "ABD toplumunda yaşanan son gelişmeleri ve bazı Yahudi örgütleri arasında görüş farklılığına yol açan ani görüş değişikliklerini anlamakta güçlük çekiyoruz."
Türkiye Dışişleri Bakanlığı Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ADL'nin Ermeni soykırım meselesi üzerinde tarihçiler arasında uzlaşma sağlandığı yönündeki önerisini reddetti. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Levent Bilman, "ADL'nin vermiş olduğu bir kararla tarihi yeniden yazma girişimi bir çelişki oluşturmakta ve bunun nedeni anlaşılamamaktadır." dedi.
2005 yılında Erdoğan, Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan'a bir mektup göndererek ölümlerin etrafındaki olayları incelemek üzere ortak bir uzman komisyonu kurulması yönünde çağrıda bulundu. Ancak Bilman, henüz Ermenistan'dan olumlu bir yanıt gelmediğini belirtti.
Foxman Perşembe günü yaptığı yeni bir açıklamada, taraflara "köklü farklılıklarına çözüm bulmada" yardımcı olmak için ADL'yi "Ermenistan'ın Türkiye'ye lehte bir yanıt vereceği bir ortam yaratma amaçlı adımları teşvik etmeye" çağırdı.