SETimes.comSolana'dan BH anayasa değişikliklerini onaylama çağrısı
18/04/2006
AB güvenlik sorumlusu Javier Solana Pazartesi günü Bosna-Hersek parlamentosunu, geçen ay üzerinde anlaşma sağlanmış bir dizi anayasa değişikliğini kabul etmeye çağırdı.
(DTT-NET, AB, FENA, Yüksek Temsilciler Dairesi - 17/04/06)
AB güvenlik sorumlusu Javier Solana 17 Nisan Pazartesi günü Bosna-Hersek (BH) Parlamentosu üyelerini merkezi kurumları güçlendirme ve verimliliklerini artırma amaçlı kilit anayasa değişikliklerini desteklemeye çağırdı. BH'nin önde gelen yedi iktidar ve muhalefet partisinin üzerinde anlaşma sağladığı değişikliklerin ülkenin AB üyelik yolundaki ilerlemesini kolaylaştırması da bekleniyor.
Parlamentonun alt meclisinin önerilen anaysa değişikliklerini içeren yasa paketinden sorumlu komitesinin Salı günü yapacağı toplantı öncesinde yayınladığı bildiride Solana, "Bosna-Hersek'in anayasa reformu yolunda kaydettiği ilerlemeyi memnuniyetle karşılıyorum," diyerek şöyle devam etti: "Bu değişiklikler, ülkenin merkez kurumlarının Avrupa normlarını karşılamak amacıyla daha etkin şekilde işlemelerini sağlama yolunda atılmış önemli bir ilk adımdır."
Önerilen tedbirlerde mevcut üç üyeli cumhurbaşkanlığının yerine tek bir dönem cumhurbaşkanı ve iki cumhurbaşkanı yardımcısı getirilmesi öngörülüyor. Her biri ülkenin önde gelen üç etnik grubundan (Müslümanlar, Hırvatlar ve Sırplar) birini temsil eden üç üye, mevcut uygulamada olduğu gibi doğrudan olmamak kaydıyla dört yıllık görev süresi için parlamento tarafından seçilecek.
Anlaşmaya göre, parlamentonun alt meclisi ola Temsilciler Meclisindeki milletvekili sayısı kademeli olarak 42'den 87'ye artacak. 15 üyeli üst meclis, Halk Meclisi ise üç ana etnik toplumu eşit temsil edecek şekilde 21 milletvekiline büyüyecek. Ancak bu meclisin yetkileri tırpanlanacak.
Yedi siyasi partinin liderleri, şu anda dokuz bakanlıktan meydana gelen kabineye yeni bakanlıklar eklemek suretiyle ülkenin merkez hükümetini güçlendirmenin yanı sıra başbakanın yetkilerini bakan atama ve çıkarma yetkilerini de kapsayacak şekilde genişletme konusunda da anlaştılar.
Pazartesi günü Solana, önerilen değişikliklerin hemen onaylanması yönünde çağrıda bulunan diğer uluslararası yetkililere katılarak, "Bu hafta, Bosnalı milletvekilleri Avrupa'ya ülkenin kendi kendine reform yapmaya hazır ve yetkin olduğuna dair olumlu bir sinyal gönderme şansına sahipler," dedi.
BH'de Ekim ayında genel seçimler yapılacak. Yasalara göre, değişikliklerin bu tarihten en az altı ay önce onaylanması gerekiyor, aksi takdirde 2010 seçimlerine kadar yürürlüğe giremeyecekler.
Temsilciler Meclisinin Anayasa Hukuk İşleri Komitesinin (CLAC) Salı günkü toplantısı öncesinde, BH hükümeti Pazartesi günü önerilen değişiklikleri onayladı ve anayasa reform anlaşmasının tam olarak uygulanmasını sağlayacak bir yasa hazırlanması yönünde çağrıda bulundu.
BH'deki baş uluslararası elçi Christian Schwartz-Schilling, "Bunun, Temsilciler Meclisinin eksiksiz olarak tam ve dürüst bir tartışma fırsatına sahip olmasını gerektirecek kadar önemli bir mesele olduğuna inanıyorum." diyerek şöyle devam etti: "Seçim sürelerine ilişkin takvimler göz önüne alındığında, bunun gecikmeden yapılması gerekir."
Bosna basınında çıkan haberlerde, CLAC üyesi Mirsad Ceman'ın önerilen değişikliklerin teorik olarak 25 Nisan'da Temsilciler Meclisi'nde onaylanma şansının olduğu yönündeki sözleri yer aldı.
Gerek Solana gerekse Schwartz-Schilling Pazartesi günü yaptıkları açıklamalarda, geçen ay hazırlanan değişikliklerin daha uzun bir süreçte atılmış ilk adım olduğunu ve Ekim seçimlerinden sonra başka anayasa reformlarının da görüşüleceğini belirttiler.
Schwarz-Schilling, "Anayasa reformunun bu ikinci safhasında aktif bir rol oynamaya kararlıyım, ancak ikinci bir safha ancak başarılı bir birinci safhanın temeli üzerine kurulabilir." dedi.