11/05/2005
Makedonya'da iki buçuk yıl önce keşfedilen Kokino Rasathanesi NASA'nın tarihi rasathaneler listesinde dördüncü sırayı aldı. Rasathane hakkında daha fazla bilgi elde etme amaçlı keşifler önümüzdeki ay da devam edecek.
Southeast European Times için Üsküp'ten Marija Lazarova'ın haberi -- 11/05/05
Makedonya'nın Megalitik dönemden kalma Kokino Rasathanesi Kumanovo yakınlarındaki Tativec Kamen Zirvesinde deniz seviyesinden 1.030 metre yükseklikte yer alıyor. Arkeolojik ve astronomik analizler rasathanenin 3 bin 800 yıldan eski olduğunu gösterdi. Bu yılın başlarında rasathanelerin yaşlarına göre sıralandığı bir liste yayınlayan NASA'ya göre rasathane, Mısır'daki Ebu Simbel, İngiltere'deki Stonehedge ve Kamboçya'daki Angkor Wat'tan sonra dördüncü sırada yer alıyor.
Merkezin ayrıntılı bir analizini yürüten Makedonya'daki Gençlik Kültür Merkezi Planetoryumu'nun başkanı fizikçi Gjore Cenev, "Kokino inanılmaz bir astronomik kesinliğe sahip ve bir merkezi gözlem mahallinin yanı sıra yardımcı gözlem mahallerine sahip," diyerek şöyle devam etti: "Rasathane bir yıl boyunca Ay üzerinde dört ana konum, Güneş üzerinde de üç ana konum, sonbahar ve ilkbahar ekinoksları ile kış ve yaz gün dönümlerini tanımlıyor." Özel olarak konumlandırılmış bir işaretçide gözlemevinin Pleiades takımyıldızının hareketlerini izlemek için de kullanıldığı görülüyor.
Cenev'e göre Bronz Çağı'nın sonlarına doğru tasarlanmış olan gözlemevi oldukça gelişmiş bir medeniyete işaret ediyor: "Eski insanlar, kayalara ve gözlemevindeki bazı yerlere koydukları pek çok işaret ve yarıklarla takvimlerini hassas şekilde oluşturmuşlar. Gözlemevi onlara hasat ve diğer tarihlerin zamanını belirlemelerinde de yardımcı olmuş."
Arkeolog Jovica Stankovski Kokino'yu iki buçuk yıl önce keşfetti. "Arazide bir sürü seramik eşya bulduk fakat bunlar daha sonraki bir döneme aitti," diyen Stankovski şöyle devam ediyor: "Bu da bölgeye başka bir medeniyetin geldiğini, rasathaneyi inşa etmiş olan medeniyeti yok ettiğini ve bunun yanına bir yerleşim merkezi yaptığını gösteriyor."
Bölgedeki keşif çalışmaları önümüzdeki ay da devam edecek ve Kokino'yu inşa edip kullanan medeniyet hakkında daha ayrıntılı bilgi elde edilmesi bekleniyor. Dutch Foundation bölge hakkında hazırlanacak bir katalog için 4 bin avro yardımda bulundu.
"Kültür bakanlığı da katalogun hazırlanmasına 500 avro ile katkıda bulunacak," diyen Cenev şöyle devam etti: "Bu da Makedonya'da keşfedilmeyi bekleyen bir kültür mirası olduğunu kesinlikle kanıtlamaktadır." Arkeologlar ve astronomlar bölgede buna benzer üç veya dört gözlemevi daha olduğunu düşünüyorlar.