SETimes.comΤο Ειρηνευτικό Σύμφωνο Ντέιτον Έχει Βοηθήσει στην Προετοιμασία του Εδάφους για την Β-Ε
14/12/2004
Το Ειρηνευτικό Σύμφωνο Ντέιτον, το οποίο τερμάτισε τις χειρότερες ένοπλες συγκρούσεις της Ευρώπης από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, πρόκειται να εισέλθει στο 10 έτος του. Τιμώντας την επέτειο υπογραφής, ο Ύπατος Εκπρόσωπος Πάντυ Άσνταουν ανέφερε ότι η συμφωνία παρείχε τα θεμέλια για επίλυση πολιτικών και κοινωνικών προκλήσεων.
Από τη Σβέτλα Ντιμίτροβα για την Southeast European Times στη Σόφια - 14/12/04
Το Ειρηνευτικό Σύμφωνο Ντέτιον, το οποίο τερμάτισε τις συγκρούσεις του 1992-1995 στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (Β-Ε), εισέρχεται στο 10 έτος του. Έχοντας υπογραφεί σε επίσημη τελετή στο Παλάτι Ελιζέ στο Παρίσι στις 14 Δεκεμβρίου 1995 -- δυο εβδομάδες μετά από τη στιγμή που οι τότε πρόεδροι Β-Ε, Κροατίας και Γιουγκοσλαβίας μονογράφησαν τη συμφωνία στην Αεροπορική Βάση Ράιτ-Πάτερσον στο Ντέιτον του Οχάιο -- το σύμφωνο καθιέρωσε τη Β-Ε ως κυριαρχικό κράτος, αποτελούμενο από δυο οντότητες: την Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και τη Δημοκρατία Σέρπσκα (RS).
Ως συμφωνία πλαισίου, το Ντέιτον δεν παρείχε όλες τις απαντήσεις, ανέφερε ο Ύπατος Εκπρόσωπος Πάντυ Άσνταουν μετά την 9η επέτειο από την προκαταρκτική υπογραφή. "Παρείχε τα θεμέλια μέσα από τα οποία ο λαός της Β-Ε μπορούσε να βρει μόνιμες λύσεις για τις πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές που αντιμετώπιζε", ανέφερε.
"Το Ντέιτον, παρ' όλα τα ελαττώματά του, τερμάτισε τον πόλεμο", ανέφερε σε ανοικτή επιστολή στο λαό της Β-Ε, τη στιγμή που η χώρα εόρταζε την Ημέρα Κράτους, στις 26 Νοεμβρίου. "Έχει αποτελέσει διηνεκές επίτευγμα".
Κατά τη διάρκεια των τρισήμισυ ετών αιματοχυσίας που προηγήθηκαν του Ντέιτον, περίπου 200.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλα δυο εκατομμύρια εκδιώχθηκαν μετά τη χειρότερη ένοπλη σύγκρουση στην Ευρώπη από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Από τότε, στη χώρα έχουν διεξαχθεί αρκετές διεθνώς ελεγχόμενες εκλογές, οι οποίες οδήγησαν σε αύξηση του δημοκρατικού πλουραλισμού και σε ίδρυση δημοκρατικών κυβερνητικών ιδρυμάτων σε όλα τα επίπεδα. Το Σεπτέμβρη του 2004, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι οι οποίοι είχαν εκδιωχθεί από τις συγκρούσεις επέστρεψαν στα σπίτια τους. Οικονομική υποστήριξη αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ προσφέρθηκε στη χώρα για ανοικοδόμηση.
"Μέχρι το 2000, τα περισσότερα σπίτια, σχολεία, συστήματα παροχής ύδατος, δρόμοι, τηλεπικοινωνίες και παροχές ηλεκτρικής ισχύος ανακατασκευάστηκαν σε σχεδόν προπολεμικά πρότυπα", ανέφερε η Παγκόσμια Τράπεζα σε έκθεσή της τον Αύγουστο.
Στην ανοικτή επιστολή του, ο Άσνταουν ανέφερε αρκετά επιτεύγματα αυτού του έτους, όπως η ίδρυση του Ανώτερου Δικαστικού και Εισαγγελικού Συμβουλίου, το οποίο θα επιτρέπει στη χώρα να δικάζει υποθέσεις εγκλημάτων πολέμου που έχουν διαπραχθεί στα εδάφη της. Αναφέρθηκε επίσης στην πόλη Μόσταρ, σημειώνοντας ότι η διαδικασία ενοποίησης των Κροατικών και Μουσουλμανικών κοινοτήτων έχει "προχωρήσει αποφασιστικά".
"Τα εγκαίνια της γέφυρας Μόσταρ τον Ιούλιο συμβόλισαν την εξαιρετική πρόοδο που έχει σημειωθεί στη συνένωση των κοινοτήτων που είχαν πρόσφατα διαχωριστεί από τον πόλεμο", δήλωσε ο Άσνταουν.
Οι βασικοί μακροπρόθεσμοι στόχοι της Β-Ε περιλαμβάνουν ενσωμάτωση σε ΕΕ και ΝΑΤΟ. Αυτές οι φιλοδοξίες, ωστόσο, εξαρτώνται από την εκπλήρωση βασικών προϋποθέσεων, όπως η πλήρης συνεργασία με το δικαστήριο του ΟΗΕ για εγκλήματα πολέμου -- θεμελιώδης όρος της συμφωνίας Ντέιτον.
Ως αποτέλεσμα της αποτυχίας των αρχών της RS να συλλάβουν και να παραδώσουν έστω και ένα κατηγορούμενο, η Συμμαχία απέρριψε δυο φορές φέτος αίτηση της Β-Ε για εισδοχή στο Ειρηνευτικό Πρόγραμμα Συνεργασίας.
"Τα ιδρύματα και οι ιδιώτες της Β-Ε, και ειδικά όσοι βρίσκονται στην RS, δεν μπορούν να συνεχίσουν να παρακωλύουν το δρόμο της Β-Ε προς την ΕΕ και το ΝΑΤΟ", δήλωσε ο Άσνταουν. "Η Βοσνία και Ερζεγοβίνη δεν πρέπει να χάσει την ευκαιρία για ένα λαμπρότερο μέλλον. Ο λαός το αξίζει. Είναι προσιτό".