SETimes.comΒαλκανικό βιοκαύσιμο στον ορίζοντα
21/08/2006
Οι χώρες της ΝΑ Ευρώπης ζυγίζουν τις προοπτικές του βιοκαυσίμου. Θα μπορούσε η Βουλγαρία, η Ρουμανία ή η Σερβία να γίνεί το επόμενο "Βραζιλιάνικο θαύμα";
Του Γκεόργκι Μίτεφ-Σάντεκ για τους Southeast European Times, Βελιγράδι -- 21/08/06
Με την τιμή του πετρελαίου να ανεβαίνει παγκοσμίως, μερικές χώρες της ΝΑ Ευρώπης εξετάζουν εάν θα μπορούσαν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από το προϊόν αυτό. Εσωτερικοί και ξένοι επενδυτές στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Σερβία μπήκαν σε τροχιά κατασκευής φυτών για την παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων.
Μέχρι πρόσφατα, υπήρχε χλευασμός στα Βαλκάνια για τη δυνατότητα χρήσης βιοκαυσίμων ως καύσιμο κινητήρων. Όχι πλέον. Τα προερχόμενα από βιομηχανικά φυτά καύσιμα, κυρίως από τους σπόρους ελαιοκράμβης και ηλίανθου, αρχίζουν να αποδίδουν σημαντικά ως επένδυση. Οι κανονισμοί της ΕΕ ορίζουν ότι τουλάχιστον ένα 2 τοις εκατό του ντίζελ που υπάρχει φέτος στην αγορά θα πρέπει να είναι φυτικής προέλευσης, με αναμενόμενη αύξηση στο 0,75 τοις εκατό έως το 2010.
Οι Ρουμάνοι ήταν οι πρώτοι που μπήκαν στον αγώνα διεκδίκησης μεριδίου της αγοράς, τόσο της εσωτερικής όσο και της ευρωπαϊκής. Η χώρα σήμερα παράγει τρία εκατομμύρια τόνους βιοκαυσίμων ετησίως. Η πορτογαλική εταιρεία Μάρτιφερ κατασκευάζει εργοστάσιο στο Λέχλιου Γκάρα της κομητείας Καλάρασι. Το έργο, που θα κοστίσει 47 εκατ. ευρώ, θα ολοκληρωθεί το 2007. Προγραμματίζεται σημαντική δυνατότητα παραγωγής, έως 100.000 τόνοι βιοκαυσίμων ετησίως – το ένα τρίτο της ρουμανικής κατανάλωσης καυσίμων φιλικών προς το περιβάλλον. Δημιουργείται και εργασία για γεωργούς καθότι για την παραγωγή αυτής της ποσότητας απαιτούνται καλλιέργειες 50.000 εκταρίων γης.
Το δεύτερο έργο, ύψους 133 εκατ. ευρώ, γίνεται από την MAN Ferrostaal, θυγατρικής της γερμανικής ΜΑΝ, η οποία κατασκευάζει εγκατάσταση στην Ατέλ και Λοάμνες της κομητείας Σίμπιου, που έως το 2008 αναμένεται να παράγει 400 τόνους καυσίμων ημερησίως από την καλλιέργεια 120.000 εκταρίων.
Τελικά, η πετρελαϊκή εταιρεία Rompetrol προσδοκά κι αυτή από το μερίδιο της πίτας με ετήσια παραγωγή 60.000 τόνων το 2007.
Στη γειτονική Βουλγαρία, η τοπική αντιπρόσωπος λιανικής πώλησης της ΕΚΟ Petroleum ανακοίνωσε ότι του χρόνου θα ξεκινήσει την κατασκευή ενός εργοστασίου βιοντίζελ στο Βιντίν, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας. Το κόστος των εγκαταστάσεων αναμένεται να ανέλθει στα 60 εκατ. ευρώ. Έως το 2008, αναμένεται να παράγει 150.000 τόνους βιοντίζελ ετησίως από 400.000 τόνους ελαιοκράμβης που καλλιεργούνται σε 250.000 εκτάρια γης.
Η Σερβία, εν τω μεταξύ, προγραμματίζει την κατασκευή του πρώτου της εργοστασίου έως το προσεχές έτος. Ο όμιλος Victoria Group, που δραστηριοποιείται στον τομέα φυτικών ελαίων με έδρα το Σιντ της Βοϊβοντίνα, προγραμματίζει την κατασκευή εργοστασίου ύψους 15 εκατ. ευρώ, το οποίο θα παράγει 100.000 τόνους βιοντίζελ ετησίως από ελαιοκράμβη, σόγια και ηλίανθο. Στην πραγματικότητα, τα βιοκαύσιμα δεν είναι άγνωστα στη Σερβία. Το 1995, κατά τη διάρκεια εμπορικών κυρώσεων, ο Οργανισμός Αγροτικών Συνεταιρισμών Βελιγραδίου, ο οποίος τροφοδοτεί με τρόφιμα την σερβική πρωτεύουσα, παρήγαγε γύρω στους 10.000 τόνους βιοκαυσίμων. Ωστόσο, η σερβική πολιτεία δεν έχει ακόμη αναμειχθεί.
Η σπουδαιότητα της συμβολής της πολιτείας φαίνεται στο παράδειγμα της Βραζιλίας. Κατά τη διάρκεια της πρώτης παγκόσμιας κρίσης πετρελαίου το 1973, όταν η τιμή του πετρελαίου τετραπλασιάστηκε, οι βραζιλιάνοι μελέτησαν καλά το θέμα. Λαμβανομένου υπόψη ότι κατά την εποχή εκείνη η χώρα εισήγαγε το 80 τοις εκατό των καυσίμων, όπως και η περίπτωση σήμερα με τις βαλκανικές χώρες, τα μισά έσοδα του κράτους πήγαιναν προς κάλυψη του αγαθού αυτού. Προς αποφυγή της παγίδας αυτής, η χώρα ξεκίνησε ένα έργο υποκατάστασης της βενζίνης με αιθανόλη, η οποία προέρχεται από ζαχαροκάλαμο.
Φέτος, χάρη στην απόφαση εκείνη, η Βραζιλία θα δηλώσει την απεξάρτησή της από την εισαγωγή πετρελαίου. Με την παραγωγή 3,6 δις γαλονιών αιθανόλης και εξαγωγές αξίας 600 εκατομμυρίων, η Βραζιλία καλύπτει το ήμισυ της παγκόσμιας αγοράς. Στην εσωτερική αγορά, τα επτά από τα δέκα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν αιθανόλη, η οποία στοιχίζει γύρω στο ένα τρίτο της αιθανόλης. Και έχει αρχίσει να τη χρησιμοποιεί και στον τομέα των αερομεταφορών.
Σήμερα που οι τιμές του πετρελαίου αποτελούν για μια ακόμα φορά πρόβλημα διεθνώς, το θαύμα της Βραζιλίας προσελκύει μεγαλύτερη προσοχή όσο ποτέ. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η αιθανόλη παράγεται από το καλαμπόκι, δρομολογούνται σχέδια αύξησης της παραγωγής. Οι αμερικανικές έρευνες για την ενίσχυση της αποδοτικότητας θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό ενδιαφέρον για τις χώρες των Βαλκανίων, καθότι η παραγωγή αιθανόλης από το καλαμπόκι είναι κατά 30 τοις εκατό πιο δαπανηρή από την παραγωγή ζαχαρότευτλων.
Τα Βαλκάνια είναι όντως σε θέση να παράγουν καλαμπόκι. Η Ρουμανία παράγει ήδη 10 εκατ. μετρικούς τόνους ετησίως, η Σερβία 6,3 εκατ. και η Κροατία 2,2 εκατομμύρια τόνους. Οι δυνατότητες καλλιέργειας είναι πολύ πιο μεγαλύτερες.
Το παράδειγμα της Βραζιλίας δείχνει ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εισάγουν τη χρήση της αιθανόλης, καθότι η πρώτη φάση είναι πάντοτε μη αποδοτική από οικονομική σκοπιά. Θα πρέπει να δοθούν κίνητρα στους γεωργούς για την καλλιέργεια καλαμποκιού, ελαιοκράμβης και άλλων πρώτων υλών. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν την επέκταση του δικτύου σταθμών προμήθειας του νέου καυσίμου και θα πρέπει να επιβάλλουν στις κρατικές υπηρεσίες να χρησιμοποιούν αυτοκίνητα τα οποία κάνουν χρήση βιοντίζελ ή αιθανόλης.
Το επόμενο βήμα είναι φορολογικές ελαφρύνσεις για τη χρήση «φιλικών προς το περιβάλλον» οχημάτων που θα συνοδεύονται από ποσοστά χρήσης βιολογικών καυσίμων. Τι θα γίνει εάν υλοποιηθούν όλα αυτά; Η συνεργαζόμενη με τη Volkwagen βραζιλιάνικη εταιρία μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα αυτό. Πέρυσι φιλοξένησε περισσότερες από 38 αποστολές οι οποίες προέρχονταν από κάπου δέκα χώρες οι οποίες ενδιαφέρονται για οχήματα που είναι ευέλικτα στη χρήση καυσίμων.