SETimes.comJesu li vizna pravila EU za Turke legalna?
30/06/2009
U odluci od aprila, Evropski sud pravde saopćio je državama članicama EU da se viznim ograničenjima krši jedan sporazum iz 1963. godine.
Ayhan Simsek za Southeast European Times -- 30/06/09
Turci su već dugo frustrirani zamornim i kompleksnim viznim procedurama potrebnim za putovanje u države članice EU. Evropska komisija (EK) do sad nije bila voljna liberalizirati vizni režim, zbog same veličine Turske i zbog zabrinutosti nekih država članica u vezi rizika od masovne imigracije.
Nedavnom presudom najvišeg pravosudnog tijela EU se međutim ta politika dovodi u pitanje.
U historijskoj presudi prošlog aprila, Evropski sud pravde saopćio je Njemačkoj da ukine vizne zahtjeve za državljane Turske koji pružaju usluge u Njemačkoj koje su pokrenute iz Turske. Ta presuda imala je za osnovu predmet koji je uložio jedan turski kamiondžija, koji je Njemačku tužio nakon što mu je na podneseni zahtjev uskraćena viza.
Navodeći Sporazum Turske iz 1963. o pridruživanju Evropskoj ekonomskoj zajednici (EEZ) i Dodatni protokol iz 1970, sud je rekao da njegova presuda predstavlja "referentnu odluku" za ostale države članice EU.
Sporazumom iz 1963. i naknadnim protokolom predviđana je postepena integracija Turske u EEZ, uz međusobno ukidanje ograničenja na slobodu kretanja usluga i roba. U Dodatnom protokolu iz 1970. kaže se da stranke ne mogu uvoditi nikakva "nova ograničenja" slobode usluga.
Njemačka nije zahtijevala vize od Turaka 1973, kad je protokol bio na snazi, pa ni danas nije legalno da Njemačka traži vize od turskih profesionalaca, presudio je sud.
Ta presuda odnosi se i na druge članice EU koje nisu od 1973. zahtijevale vize od Turaka -- Francusku, Belgiju, Holandiju, Italiju, Španiju, Portugal, UK i Dansku. Presuda podgrijava nade u Turskoj, posebno kod privrednika i studenata, koji se već dugo suočavaju s viznim problemima pri putovanju u zemlje EU.
Do sad, međutim, Njemačka presudu ECJ-a tumači tako da ona dovodi tek ograničene promjene njene politike. Zemlja kaže da uslove za bezvizna putovanja ispunjavaju samo međunarodni istaknuti umjetnici, akademici s vanrednim kvalifikacijama i turski vozači kamiona i tehničari koji moraju posjetiti Njemačku da bi dobili tehničku pomoć.
"Htio bih iskoristiti svoja vrlo bazna prava samo sa svojim pasošem, [koji je izdala ] zemlja na putu ka članstvu u EU," piše Ozgur, student kompjuterske tehnike, u internet peticiji kojom se poziva na izmjenu viznih pravila.
Bez obzira na presudu ECJ-a, kažu posmatrači, jedini način za rješavanje tog pitanja je da EK inicira pregovore s Turskom o jednom novom okviru -- kojim bi se putovanja u EU olakšala turskim privrednicima, profesionalcima i studentima.