SETimes.comObrazovni sistem u Rumuniji potresen skandalima
26/05/2012
Plagiranje vezano za dvoje ministara obrazovanja predstavlja težak udarac sistemu u Rumuniji i međunarodnoj reputaciji zemlje.
Paul Ciocoiu za Southeast European Times iz Bukurešta -- 26/05/12
Nova koaliciona vlada jedva da je ranije u toku mjeseca stupila na vlast u Bukureštu, kad je potresena dvama skandalima s plagijatima -- što je otvorilo debatu o tome da li je obrazovni sistem u Rumuniji pretrpio potpun gubitak kredibiliteta, kod kuće i u inostranstvu.
Kandidatkinja za ministricu obrazovanja Corina Dumitrescu povukla je svoju kandidaturu nakon što su mediji objavili da je ona plagirala pravni udžbenik čiji je koautor sa svojim suprugom.
Nekoliko dana kasnije, novoimenovani miniistar, profesor Ion Mang sa Univerziteta Oradea na sjeverozapadu Rumunije, također je optužen da je plagirao najmanje osam svojih akademskih knjiga.
Mang je ustvrdio da su te optužbe politički motivirane, ali je podnio ostavku.
"Cijeli akademski sistem u Rumuniji prožet je plagiranjem i nepotizmom. To su njegove endemske bolesti," izjavio je za SETimes Stefan Vlaston, čelnik Asocijacije za obrazovanej i istraživanja, koja radi na reformi obrazovanja.
Vlaston je izjavio da se kandidati za ministra obrazovanja često biraju iz skupine kandidata bez kvalifikacija, ali oni traže te pozicije kako bi požnjeli znatne pogodnosti -- i često su spremni jako se potruditi da do njih dođu.
Ta dva skandala pojavila su se uz tekuću debatu o lošem stanju obrazovnog sistema u zemlji. Prošle godine, demokratsko-liberalna vlada postavila je video-kamere tokom diplomskih ispita kako bi suzbila prepisivanje, nakon čega je stopa prolaznosti opala na manje od 45% -- najniži nivo od 2000.
Vlaston je izjavio da je u toku reforma u cilju iskorjenjivanja plagiranja i nepotizma, ali da su za uspjeh potrebni stalni napori vlasti i podrška javnosti.
"Zakon o obrazovanju koji je usvojila prethodna vlada ima vrlo oštre odredbe protiv plagiranja i nepotizma u obrazovnom sistemu. Sad imamo državne institucije, poput Vijeća za istraživačku etiku, koje mogu provjeravati akademske radove u smislu toga da li u njima ima plagijata. Nakon godinu i po, možemo osjetiti značajan napredak u borbi protiv nepotizma na univerzitetima, gdje je 50% zaposlenika ranije ocijenjeno kao da nema nikakve akademske vrijednosti," izjavio je on.
Većina blogera kaže da je težina tih skandala veća nego što izgleda.
"Govorimo o plagijatu riječ za riječ od strane univerzitetskog profesora, prorektora, poslanika, ministra, čovjeka na koga vlada gleda kao na predstavnika rumunske akademske zajednice," izjavil je dr. Virgil Iordache, istraživač na Fakultetu za biologiju Bukureštanskog univerziteta.
Partizanu tvrdi da se zbog posljedica plagiranja -- koje često ide u paru uz nepotizam -- Rumuni često pitaju ko zapravo upravlja reformom obrazovnog sistema.
"Jesu li nastavnici motivirani da budu korektni pod takvim okolnostima? Ako na školama i univerzitetima želimo pravednu konkurenciju, onda situacija zavisi i od nastavnika i profesora. Kad oni za uzor imaju gospodina Manga ili njegovu prethodnicu, kakav napredak onda možemo očekivati?" kaže Partizanu.
Asocijacija rumunskih naučnika Ad Astra kaže kako je "od osnovne važnosti u Rumuniji da se svaki visoki zvaničnik za koga se eventualno dokaže da se bavio plagiranjem odmah ukloni i da mu se oduzme akademska titula. Kredibilitet Rumunije u svijetu zavisi od same činjenice da se državnim zvaničnicima nema šta zamjeriti."
Taj zahtjev je još obavezniji u smislu provedbe zato što je u pitanju ministarstvo obrazovanja i istraživanja, kaže se u kominikeu.
"Ne postoji nijedan profesionalni razlog kojimože opravdati da javnu funkciju zauzima osoba ... za koju je utvrđeno da je kriva za plagiranje ili profesionalnu prevaru. Nepoštivanje tog principa izuzetno je štetno po ostale akademike, učenike i studente i za cijelo društvo," saopćeno je iz asocijacije.
U članku postavljenom na blog platformi VoxPublica, Constantin Cretan kaže da se u Rumuniji nikad nije vodila ozbiljna borba protiv plagiranja.
"Ta dva ministra obrazovanja ... nažalost nisu izuzeci, nego predstavljaju općenito pravilo," napisao je on, pozivajući se na sličan slučaj od prije nekoliko godina. U oktobru 2003, ministar zdravlja Mircea Beuran morao je podnijeti ostavku nakon što je komisija Medicinskog univerziteta u Bukureštu donijela zaključak da je plagirao.
Slični skandali pojavili su se u regionu i širom Evrope. Drugog aprila, mađarski predsjednik Pal Schmidt podnio je ostavku, kad mu je oduzet doktorat nakon optužbi za plagiranje.
U martu 2011, njemački ministar odbrane Karl-Theodor Guttenberg podnio je ostavku nakon što su mediji otkrili da je njegova doktorska teza iz 2006. godine plagijat.